Những ngày gần đây, với sự phát triển tương đối nhanh của “taxi công nghệ” kéo theo đó là việc số lượng phương tiện lưu thông tăng chóng mặt. Tuy nhiên, với sự phát triển như vũ bão của phương tiện giao thông, cơ sở hạn tầng từ các thành phố lớn lại chưa đủ sức để theo kịp, để đáp ứng một cách triệt để. Điều này dẫn đến việc kẹt xe xảy ra thường xuyên, ùn tắc giao thông trở nên thường xuyên hơn trên các thành phố lớn. Chính vì vậy, như một điều dễ hiểu, mang tính tất yếu thì việc quyết định dừng thí nghiệm đối với taxi công nghệ là việc phải làm.

Tình thế bế tắc khó giải quyết

Vào tầm 4h chiều, anh tài xế Ngọc (ngụ TP. Tân An, tỉnh Long An) đón những vị khách của mình đến bệnh viện Nhi Đồng 2 từ phường An Phú Đông (quận 12, TP.HCM), với mức giá cước là 140.000 đồng. Sau khi xe xuất phát, anh Ngọc vui vẻ trò chuyện: “May vào đón anh chị giờ này, chứ để chừng 30 phút nữa thì phải rất lâu mới tới được điểm đến, do vào giờ cao điểm, kẹt xe ghê lắm. Nếu chạy giờ cao điểm thì giá cước có nhích lên tí nhưng mất rất nhiều thời gian, dẫn tới cũng ít có thu nhập,lại chạy được ít cuốc. Thêm vào đó, tâm lý mình cũng rất bực bội”.

Được viết vốn làm nông nghiệp ở quê nhà Long An nhưng do mùa màng thất thu nên anh tính đường bỏ việc đồng áng, đi học lái xe và “đặt cược lớn” mua chiếc xe Honda City bằng tiền vay ngân hàng để theo công việc lái xe taxi công nghệ. Tuy nhiên, sau khi được về công việc hiện tại của mình, anh tỏ ra ngao ngán và tâm sự: “Bây giờ em bước lên xe là cảm thấy ngán, do áp lực về việc vắng khách, lại thêm lo khoản thu nhập cho gia đình và đóng tiền lãi gốc hàng tháng của chiếc xe… nên rất vất vả”.

Dừng thí điểm xe taxi công nghệ

Mức độ cạnh tranh lớn hơn sau sự ra đời của taxi công nghệ khi so sánh với taxi quyền thống (Ảnh: sưu tầm)

Từng kỳ vọng màn đánh cược này có thể giúp cuộc sống của mình đỡ vất vả hơn, nhưng sau khoảng 3 tháng, thu nhập và lượng khách thực tế khiến anh “vỡ mộng”. Cũng như anh Ngọc, còn hàng trăm ngàn người khác cũng đang đổ về các thành phố lớn trên cả nước để theo nghề lái xe taxi công nghệ. Đây cũng chính là lý do lượng phương tiện cá nhân, nhất là loại có mức giá tầm thấp tăng lên đột biến.

Dựa vào số liệu của sở Giao thông Vận tải TP.HCM, tính đến tháng 6/2019, khu vực này đã tăng khoảng 7% số lượng phương tiện cá nhân so với cùng kì năm ngoái, chạm mốc 9 triệu phương tiên. Đáng chú ý, không phải xe máy, ô tô mới chính là phương tiện có mức tăng đáng kinh ngạc nhất với việc tăng khoảng 16%, xác định số lượng xe ô tô hiện vay vào khoảng tầm 830.000 xe. Cụ thể hơn, tại Đà Nẵng, mỗi tháng ước tính tiếp nhận khoảng 1.300 trường hợp đăng lý xe ô tô mưa mới, điều này khiến các cấp chính quyền đâu đầu tìm cách giảm bớt sức ép do xe cộ lưu thông quá nhiều trong thành phố.

Theo như những gì TS.Nguyễn Mạnh Hùng của trường đại học Công nghệ TP.HCM thì: “Loại hình taxi này là tận dụng những xe nhàn rỗi trong người dân để tham gia vào kinh doanh dịch vụ và coi đó như là công việc làm thêm để có thêm thu nhập. Đồng thời, khai thác tốt hơn tài sản là chiếc xe, tránh để lãng phí, đắp mền. Tuy nhiên, hiện nay, đây đang như là một hoạt động kinh doanh mang lại lợi nhuận và thực tế, thời gian gần đây, đó là một nghề, tạo ra thu nhập hàng tháng cho người tham gia vào lĩnh vực này.

Thấy “người ta ăn khoai cùng vác mai đi đào”, nhiều người đã vay mượn, thậm chí cả vay nóng ở chợ đen để mua xe chạy dịch vụ taxi này. Có làn sóng đầu tư xe để chạy xe taxi công nghệ, dẫn tới cuộc chạy đua về đầu tư xe nhằm chạy xe taxi công nghệ. Chính vì thế, nó đã tạo ra một cuộc cạnh tranh đối với taxi truyền thống và nhiều vụ việc đã cho thấy, cuộc cạnh tranh này căng thẳng, gây bức xúc như thế nào?”.

Cũng giống với quan điểm được đưa ra ở trên, Giám đốc công TNHH Vận tải Hoàng Trung, Nguyễn Thế Trung chia sẻ: “Đến nay, thực tế lợi nhuận mang lại không như kỳ vọng nhưng, nó đang tạo ra hệ lụy rất lớn trong phát triển kinh tế – xã hội tại các địa phương. Cùng với lượng phương tiện cá nhân phát triển đang mạnh mẽ ở các đô thị lớn thì lượng phương tiện tham gia để hoạt động trong lĩnh vực taxi công nghệ, dẫn tới phương tiện gia tăng với tốc độ chóng mặt, nên rất khó kiểm soát về giao thông. Điển hình Hà Nội, TP.HCM, Đà Nẵng, thậm chí một số nơi như: Khánh Hòa, Quảng Ninh cũng đã có tình trạng ùn ứ, tắc nghẽn giao thông. Đây là điều không thể tránh khỏi, khi lượng phương tiện phát triển với tốc độ chóng mặt như hiện nay”. Từ những nhận định trên, có thể thấy rằng, “giấc mộng làm giàu” từ nghề mới siêu hot này tồn tại những hệ lụy nhiều hơn là như mong muốn của mọi người.

Dừng thí điểm xe taxi công nghệ

Dù là sự ra đời tất yếu trong xã hội hiện nay, nhưng việc quan trọng ngay lúc này là cần xem xét, tính toán đề đưa ra những hành động hợp lý để giải quyết những vấn đề nan giải trước mắt (Ảnh: sưu tầm)

“Bài toán khó” cần được tính lại

Với vấn đề này, chuyên gia kinh tế Vũ Mạnh Thức có những đánh giá riêng: “Lượng phương tiện mới gia tăng, chủ yếu là dòng xe phân khúc giá rẻ, với giá thành khoảng từ 300 đến 600 triệu là phổ biến. Trên mặt đường phố tại các đô thị lớn hiện nay hầu như cũng là xe chạy taxi công nghệ, vì vậy rất dễ nhận biết được. Trong khi đó diện tích mặt đường gia tăng không đáng kể so với sự phát triển trên, dẫn tới tình trạng kẹt xe là đều có thể hình dung.

Thêm vào đó, nếu tình trạng người dân tiếp tục đầu tư xe để tham gia vào lĩnh vực này thì hậu quả chưa rõ sẽ như thế nào. Nếu lượng khách không như kỳ vọng, không có lợi nhuận đủ để duy trì hoạt động kinh doanh thì sẽ giải quyết lượng phương tiện này như thế nào? Số lao động tham gia trong lĩnh vực này sẽ đi đâu, về đâu, làm gì?… Từ đó, lại kéo theo các hệ lụy về giải quyết vấn đề việc làm, an sinh xã hội ở các đô thị lớn”.

Bởi chí phí bỏ ra khá lớn lúc ban đầu cùng với những hệ lụy và rủi ro xung quanh nên hầu hết ý kiến đều nhận định rằng việc quyết định tạm dừng thử nghiệm đối với loại hình mới này là phù hợp. Nhìn vào thực tế, chúng ta cần xem xét, đánh giá lại những ảnh hưởng của loại hình taxi đang hot này, từ đó có được các bước đi, kế hoạch hợp lý hơn, tốt hơn, thiết thực hơn phù hợp với đặc điểm và tình hình thực tế tại Việt Nam.

Chưa hết, “vừa phát triển hài hòa taxi công nghệ, vừa đảm bảo an ninh, an toàn trên lĩnh vực giao thông cũng như tạo cơ hội bình đẳng cho các loại taxi khác cùng phát triển là hợp lý trong thời điểm này”, TS Hùng nhận định thêm. Chuyên gia kinh tế Vũ Mạnh Thức cũng có quan điểm tương tự: “Phải đánh giá tác động của loại hình taxi này, xem đâu là ưu điểm và nhược điểm, hạn chế là gì để có phương án triển khai. Tuy nhiên, những người làm công tác này phải công tâm, khách quan vì sự phát triển chung của xã hội, chứ không vì lợi ích riêng để tính toán. Tuy nhiên, tôi cho rằng, sự ra đời và phát triển của loại hình này là tất yếu của thời đại, do đó, cần phải tính toán để loại hình này phát triển hợp lý, đáp ứng được nhu cầu của người dân”.

Những nhận định trên cho thấy đây là vấn đề cấp bách cần phải có những hành động cụ thể, thiết thực để ngăn chặn những ảnh hưởng tiêu cực lên trước tiên là các hành phố lớn hiện nay. Cụ thể như vấn đề lượng xe tăng đột biến sẽ trở thành gánh nặng cho giao thông khi mà bình thường việc kẹt xe đã đủ khó khăn, nan giải đối với các thành phố lớn.

Quyết định cứng rắn của bộ Giao thông Vận tải

Theo quyết định của bộ Giao thông Vận tải thì sẽ dừng thí điểm triển khai ứng dụng khoa học công nghệ hỗ trợ quản lý và kết nối hoạt động vận tải hành khách theo hợp đồng hay quen gọi là taxi công nghệ (Quyết định 24/2016/QĐ-BGTVT) kể từ ngày 1/4/2020 để thực hiện theo quy định tại Nghị định 10/2020/NĐ-CP của Chính phủ quy định về kinh doanh và điều kiện kinh doanh vận tải bằng xe ô tô. Theo đó, các địa phương đang thí điểm gồm: Hà Nội, TP.HCM, Đà Nẵng, Quảng Ninh, Khánh Hòa. Trường hợp xe ô tô có sức chứa dưới 9 chỗ (kể cả người lái xe) đã được cấp phù hiệu xe hợp đồng trước ngày 1/4/2020 nếu tiếp tục kinh doanh vận tải khách theo hợp đồng thì phải thực hiện cấp lại phù hiệu và dán phù hiệu cố định trên xe ô tô, thời gian thực hiện xong trước ngày 1/7/2021 theo quy định (tại điểm b, khoản 6, Điều 36 Nghị định 10/2020/NĐ-CP). Vào hồi đầu năm 2016, bộ Giao thông Vận tải đã ban hành Quyết định (số 24/QĐ-BGTVT) cho phép công ty TNHH GrabTaxi và các doanh nghiệp, hợp tác xã vận tải có giấy phép kinh doanh vận tải hành khách theo hợp đồng được cấp tại các tỉnh, thành phố thực hiện thí điểm tại các địa phương nêu trên. Thời gian thí điểm cho thấy, nhiều ưu điểm mà loại hình taxi này đã mang lại, đặc biệt là sự tiện lợi, nhanh chóng, minh bạch trong chi phí… đối với người sử dụng. Tuy nhiên, bên cạnh đó, nó cũng có nhiều bất cập mà Grab gây ra, nhất là mâu thuẫn với các doanh nghiệp hoạt động kinh doanh taxi truyền thống. Biểu hiện rõ nhất là, hàng nghìn tài xế taxi truyền thống đã “biểu tình”, các đơn vị kiện cáo đến tòa…

Từ đây có thế nhận thấy sự vào cuộc kịp thời của các cấp để giảm bớt sự bùng nổ của lượng taxi công nghệ với những hệ lụy khó lường đối với các thành phố lớn, đặc biệt là vấn đề giao thông. Mặc dù taxi công nghệ ra đời là việc tất yếu, phù hợp với nhu cầu và tình hình hiện nay. Nhưng trước hết, cẫn xem xét tình hình, cân nhắc một cách kĩ lưỡng để đưa ra những hành động, phương án và quy định cụ thể để tránh những mâu thuẫn không đáng có. Việc tạm dừng thí điểm đối với loại hình này cũng là lời nhắc nhở người dân hãy đừng quyết định vội vàng theo sự bùng nổ của số đông, vì càng nhiều người theo thì cạnh tranh sẽ càng lớn, dẫn đến việc cuộc sông không những tốt hơn hơn mà ngược lại, điều này sẽ khiến người lao động rơi vào tình cảnh “tiến thoái lưỡng nan”.

Nguồn tham khảo: https://www.doisongphapluat.com/kinh-doanh/se-dung-thi-diem-taxi-cong-nghe-qua-dang-cho-lan-song-dau-tu-mua-o-to-chay-xe-cong-nghe-a312608.html